Türkiyəli Siyasət Uzmanı, Beynəlxalq Münasibətlər Professoru Hüsaməttin İnaç İRDS Center (BMDAM) – a mövzu ilə bağlı müsahibəsində qeyd edib ki:

Ukrayna-Rusiya müharibəsi dünya tarixinə düşəcək mühüm dönüş nöqtəsi oldu. Bu müharibə ilə ABŞ və Avropa arasında təhlükəsizlik və müdafiəyə əsaslanan təxminən 85 illik ittifaq demək olar ki, tamamilə sarsıldı.

İştirak edən tərəflərə nəzər saldıqda müharibəyə səbəb olan işğalçı dövlət Rusiya idi. Ukraynanın NATO-ya üzv olmaq istəyini bəhanə edən Rusiya Belarusun dəstəyi ilə hücuma keçdi və buna görə də beynəlxalq ictimaiyyət tərəfindən təcavüzkar hesab edildi.

Rusiya böyük şəxsi heyəti, hərbi təcrübəsi və çar dövründən miras qalmış geniş coğrafiyasından hinterland kimi istifadə etməsi sayəsində qismən üstünlük əldə etdi. İqtisadiyyatını müharibə iqtisadiyyatına çevirərək cəbhə xəttində də möhkəmlik nümayiş etdirdi. Lakin digər tərəfdən, dörd illik müharibə Rusiyanı beynəlxalq aləmdə ciddi şəkildə zəiflətdi. Ölkə xüsusilə Avropa gücləri tərəfindən ağır iqtisadi və siyasi sanksiyalara məruz qalıb və beynəlxalq etibarını xeyli itirib.

Putinin Donald Trampın bütün səylərinə baxmayaraq, atəşkəs istiqamətində heç bir addım atmaması qlobal hiddətə səbəb olub. Şərqi Avropa və Baltikyanı ölkələr, xüsusən də Polşa, Rusiyanın hər an onları işğal edə biləcəyi qorxusundan ciddi təhlükəsizlik narahatlıqları yaşayır.

Rusiya Donbas və Donetsk bölgələrində irəliləyiş əldə etsə də, Dnepr çayının şərqindəki bəzi əraziləri ələ keçirsə də, bu, müharibənin dalana dirənməsinin qarşısını ala bilməyib. Hazırda hər iki tərəfin qoşunları Podkorovsk ətrafında gərgin toqquşmalara başlayıb.

Hava, quru və dəniz embarqolarına əlavə olaraq, Rusiya SWIFT sistemindən çıxarılıb və neftini yalnız Çin və Şimali Koreya kimi məhdud ölkələrə sata bilir. Bu, rus xalqını iqtisadi böhrana sürükləyib.

İrəliyə baxsaq, uzun illər regional dövlətlərdən və qlobal aktorlardan dəstək ala bilməyən tamamilə təcrid olunmuş Rusiyanı 1989-cu ildə Əfqanıstanda yaşanan kimi aqibət gözləyə bilər. Məlum olduğu kimi, Sovet İttifaqı Əfqanıstanı on illik işğalı zamanı şərəfli atəşkəsə nail ola bilmədi və bu uğursuzluq sistemin dağılmasını sürətləndirdi.

Görünür, oxşar vəziyyət bu gün Rusiya Federasiyası üçün də baş verə bilər. Nəhayət, Rusiyanı çar dövrünə qaytarmağa çalışan Putin çox güman ki, Yeltsinin taleyini bölüşəcək. İndiki trayektoriya ilə nəhəng imperiya əvvəlcə dağılmaq, sonra isə ABŞ və müttəfiqlərinin təsiri altına düşmək təhlükəsi ilə üz-üzədir. Putinin barışmaz mövqeyi bu prosesi sürətləndirir.

Turan Əlizadə