ABŞ ilə Çin arasında Tayvan məsələsi ətrafında artan gərginlik son dövrlərdə beynəlxalq münasibətlər sistemində mühüm müzakirə mövzularından birinə çevrilib. Bu məsələ yalnız iki böyük güc arasındakı siyasi rəqabətlə məhdudlaşmır, eyni zamanda qlobal təhlükəsizlik və iqtisadi sabitlik baxımından da ciddi əhəmiyyət daşıyır. Mənim fikrimcə, Tayvan ətrafında baş verən proseslər beynəlxalq güc balansının dəyişməsi və yeni geosiyasi rəqabət mərhələsinin formalaşması baxımından diqqət çəkir. Düşünürəm ki, bu gərginliyin əsas təsirlərindən biri qlobal siyasi mühitdə yeni bloklaşma ehtimalının artmasıdır. ABŞ Tayvanın təhlükəsizliyini dəstəkləyən siyasət yürüdür, Çin isə Tayvanı öz ərazisinin ayrılmaz hissəsi hesab edir. Bu ziddiyyət iki dövlət arasında siyasi və hərbi rəqabətin daha da güclənməsinə səbəb olur və nəticədə digər dövlətlərin də tərəf seçməsi ehtimalını artırır. Bu isə beynəlxalq münasibətlər sistemində yeni geosiyasi xəttlərin formalaşmasına gətirib çıxara bilər. Bununla yanaşı, Tayvan məsələsinin qlobal iqtisadiyyata təsirini də xüsusi qeyd etmək lazımdır. Məncə, xüsusilə texnologiya və yarımkeçirici sənayesində Tayvanın mühüm rol oynaması bu gərginliyi daha da həssas edir. Əgər bölgədə ciddi qarşıdurma baş versə, dünya üzrə texnologiya istehsalı, elektronika sənayesi və qlobal təchizat zəncirləri ciddi şəkildə zərər görə bilər. Bu isə beynəlxalq ticarətin zəifləməsinə və qlobal iqtisadi artımın ləngiməsinə səbəb ola bilər. Eyni zamanda, bu vəziyyət Asiya-Sakit okean regionunda təhlükəsizlik məsələlərinin daha da ön plana çıxmasına gətirib çıxarır. Region ölkələrinin hərbi xərclərini artırması və yeni təhlükəsizlik ittifaqlarının formalaşması ehtimalı yüksəlir. Ümumilikdə, mən hesab edirəm ki, Tayvan məsələsi ətrafında ABŞ və Çin arasında artan gərginlik yalnız regional deyil, qlobal miqyasda siyasi və iqtisadi balansın dəyişməsinə təsir göstərən mühüm amildir. Bu proseslərin gələcək inkişafı isə böyük ölçüdə tərəflərin diplomatik dialoqu necə idarə etməsindən və beynəlxalq münasibətlər sistemində qarşılıqlı maraqların necə uzlaşdırılmasından asılı olacaq.
Azərbaycan Universitetinin IV kurs Regionşünaslıq(Avropa ölkələri üzrə) tələbəsi Hacıyeva İlahə





