{"id":10997,"date":"2025-11-24T19:11:53","date_gmt":"2025-11-24T15:11:53","guid":{"rendered":"https:\/\/irds-center.com\/?p=10997"},"modified":"2025-11-30T19:15:11","modified_gmt":"2025-11-30T15:15:11","slug":"trump-9-cu-barisi-saglaya-bilecek-mi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/irds-center.com\/tr\/2025\/11\/24\/trump-9-cu-barisi-saglaya-bilecek-mi\/","title":{"rendered":"Trump 9-cu bar\u0131\u015f\u0131 sa\u011flaya bilecek mi?"},"content":{"rendered":"

T\u00fcrk Siyaset Uzman\u0131, Uluslararas\u0131 \u0130li\u015fkiler Profes\u00f6r\u00fc H\u00fcsamettin \u0130na\u00e7, \u0130RDS Merkezi’ne (BMDAM) konuyla ilgili verdi\u011fi r\u00f6portajda \u015funlar\u0131 s\u00f6yledi:<\/strong><\/p>\n

\"\"<\/p>\n

\u00d6zellikle \u201cTrump bar\u0131\u015f\u0131\u201d diye isimlendirilen 28 maddeye ve bunun 4 a\u015famal\u0131 ge\u00e7i\u015f s\u00fcrecine bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131z zaman, bu bar\u0131\u015f plan\u0131n\u0131 tamamen Rusya\u2019n\u0131n istek ve talepler listesi gibi alg\u0131lamam\u0131z gerekiyor. Dolay\u0131s\u0131yla burada Ukrayna\u2019ya \u00e7ok a\u011f\u0131r \u015fartlar getiriliyor. \u00d6nce Ukrayna ordusunun k\u00fc\u00e7\u00fclt\u00fclmesi, silahs\u0131zla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131, Ukrayna Anayasas\u0131 i\u00e7erisinde NATO\u2019ya kat\u0131lmama \u015fart\u0131n\u0131n g\u00fcndeme getirilmesi ve \u00f6zellikle k\u0131sa s\u00fcrede se\u00e7imler yap\u0131larak Zelenski\u2019nin yerine se\u00e7ilecek birisinin getirilmesi gibi \u015fartlar var. Bunun d\u0131\u015f\u0131nda ayn\u0131 zamanda NATO\u2019nun ilerleyememesi kayd\u0131 da uluslararas\u0131 anlamda ortaya konmu\u015f durumda.<\/p>\n

 <\/p>\n

Bunun d\u0131\u015f\u0131nda \u00e7ok \u00f6nemli bir unsur da Rusya\u2019n\u0131n i\u015fgal etti\u011fi Donetsk ve Luhansk b\u00f6lgesinin, yani \u201cDonbas\u201d diye isimlendirilmi\u015f k\u0131sm\u0131n tamamen Rusya\u2019ya verilmesi; fakat bunu yaparken de uluslararas\u0131 sistemin kabul edebilece\u011fi veya uluslararas\u0131 hukuka dahil olabilecek ya da Birle\u015fmi\u015f Milletler G\u00fcvenlik Konseyi\u2019nin onaylayabilece\u011fi \u015fekilde buraya Rus ordusunun konu\u015fland\u0131r\u0131lmamas\u0131 ve buran\u0131n bir nevi tampon b\u00f6lge olarak konumland\u0131r\u0131lmas\u0131 isteniyor. Burada Rus\u00e7an\u0131n ana dil olarak konulmas\u0131 da talep ediliyor.<\/p>\n

 <\/p>\n

Onun d\u0131\u015f\u0131nda Zaporijya, Herson gibi b\u00f6lgelerde \u2014yani \u00f6nemli bir k\u0131sm\u0131, yakla\u015f\u0131k 2\/3\u2019\u00fc Rus i\u015fgali alt\u0131nda bulunan b\u00f6lgelerde\u2014 \u00f6zerk y\u00f6netimin ortaya konulmas\u0131 ve burada en yak\u0131n zamanda plebisit yap\u0131larak asl\u0131nda Rusya\u2019ya ba\u011flanmas\u0131n\u0131n beklendi\u011fi g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Bunun d\u0131\u015f\u0131nda Ukrayna\u2019n\u0131n t\u00fcm bunlar\u0131 kabul etmesi mukabilinde Amerika ve NATO\u2019nun \u00e7ok g\u00fc\u00e7l\u00fc bir g\u00fcvencesiyle \u201c\u00f6d\u00fcllendirilmesi\u201d bekleniyor. Yani bu plana g\u00f6re Rusya tekrar bir sald\u0131r\u0131 ba\u015flat\u0131rsa art\u0131k NATO\u2019ya, Amerika\u2019ya sald\u0131rm\u0131\u015f gibi kar\u015f\u0131l\u0131k verilecek ve do\u011frudan Rus ambargolar\u0131 da g\u00fc\u00e7l\u00fc bir \u015fekilde yeniden konulacak. Bu a\u015famada Rus ambargolar\u0131n\u0131n tedricen ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131 konusu da g\u00fcndeme getirilmi\u015f oluyor.<\/p>\n

 <\/p>\n

Dolay\u0131s\u0131yla t\u00fcm bu \u00e7er\u00e7eveye bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131z zaman Ukrayna\u2019n\u0131n kesinlikle kabul etmesi m\u00fcmk\u00fcn g\u00f6r\u00fcnmeyen bir anla\u015fma ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor. \u00c7\u00fcnk\u00fc Zelenski her ne kadar biliyorsunuz kendisi bir kukla gibi, yani Avrupa \u00e7\u0131karlar\u0131 i\u00e7in kendi \u00fclkesini feda eden bir insan olsa da, tarihe kendi topraklar\u0131n\u0131 Rusya\u2019ya \u2014yani i\u015fgalci, emperyalist bir g\u00fcce\u2014 teslim etmi\u015f, pe\u015fke\u015f \u00e7ekmi\u015f bir lider olarak ge\u00e7mek istemiyor. Burada tabii en b\u00fcy\u00fck rahats\u0131zl\u0131klar\u0131n ba\u015f\u0131nda Avrupa geliyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc Avrupal\u0131 liderlere sorulmadan bu anla\u015fma \u00f6ne s\u00fcr\u00fcld\u00fc. Tabir caizse Trump kendi masas\u0131nda otururken sadece Putin\u2019le telefonla\u015farak son 1 ay i\u00e7erisinde bu plana son \u015feklini verdi.<\/p>\n

 <\/p>\n

Dolay\u0131s\u0131yla e\u011fer bu anla\u015fma imzalan\u0131rsa Ukrayna kesinlikle b\u00f6l\u00fcnm\u00fc\u015f, par\u00e7alanm\u0131\u015f, egemenli\u011fini ve onurunu yitirmi\u015f bir devlet olarak tarihe ge\u00e7ecek; ama imzalanmad\u0131\u011f\u0131 takdirde de Putin elindeki topraklar\u0131 koruyamad\u0131\u011f\u0131 durumda Rusya par\u00e7alanacak ve Putin iktidar\u0131 tamamen ortadan kalkacak. \u00c7\u00fcnk\u00fc 4 y\u0131l i\u00e7erisinde Putin bu sava\u015f\u0131 kesinlikle kazanma s\u00f6z\u00fcn\u00fc verdi ve halk\u0131n\u0131 ciddi ambargolara maruz b\u0131rakt\u0131. Dolay\u0131s\u0131yla buna ra\u011fmen i\u015fgal etti\u011fi topraklar\u0131 kendine bir \u015fekilde katamazsa Putin\u2019in de sonu gelmi\u015f olacak.<\/p>\n

 <\/p>\n

Ortada \u00e7ok karma\u015f\u0131k bir s\u00fcre\u00e7 i\u015fliyor ve bu s\u00fcrecin neticesinde \u00f6zellikle Avrupa\u2019n\u0131n \u00e7ok ciddi \u015fekilde rahats\u0131z oldu\u011funu biliyoruz. Nitekim G-20 zirvesinde de bu konu g\u00fcndeme ta\u015f\u0131nd\u0131 ve burada 27 Kas\u0131m yani Per\u015fembe g\u00fcn\u00fcne kadar Trump\u2019\u0131n verdi\u011fi bir s\u00fcre s\u00f6z konusu. Ama G-20 \u00fclkelerinin de yapabilece\u011fi \u00e7ok fazla bir \u015fey yok gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. Sizin de ifade etti\u011finiz gibi, Trump bu bar\u0131\u015f\u0131 tamamen kendine mal etmek istiyor ve kendi d\u0131\u015f\u0131ndaki hi\u00e7bir akt\u00f6re rol ya da pay vermek istemiyor.<\/p>\n

 <\/p>\n

Dolay\u0131s\u0131yla ay\u0131n 27\u2019sine kadar olan d\u00f6nemde tabii Zelenski di\u011fer Avrupa liderleriyle ve T\u00fcrkiye\u2019yle gerekli m\u00fczakereyi yapt\u0131ktan sonra cevab\u0131n\u0131 verecek. Nitekim yapt\u0131\u011f\u0131 ilk a\u00e7\u0131klamada bunun bir \u00f6l\u00fcm-kal\u0131m tercihi oldu\u011funu s\u00f6yledi. Ya bu maddeleri kabul ederek egemenli\u011fi k\u0131s\u0131tlanm\u0131\u015f, ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131 sorgulanan bir devlet yap\u0131s\u0131yla devam edecek ya da Amerikan deste\u011fini alamayan, Avrupa\u2019dan da art\u0131k k\u0131smi destek alabilen Ukrayna\u2019n\u0131n yine \u00f6l\u00fcm sava\u015f\u0131 kald\u0131\u011f\u0131 yerden devam edecek. \u00c7\u00fcnk\u00fc Rusya\u2019n\u0131n eli \u015fu a\u015famada olduk\u00e7a g\u00fc\u00e7l\u00fc. Y\u0131llard\u0131r uygulanan ambargolar kesinlikle Rus ekonomisini \u00e7\u00f6kertmedi ve Rusya\u2019n\u0131n geni\u015f bir i\u00e7 yap\u0131s\u0131 oldu\u011fundan, ayn\u0131 zamanda \u00c7in, \u0130ran, Hindistan gibi \u00fclkelerden ve Kuzey Kore\u2019den destek ald\u0131\u011f\u0131ndan dolay\u0131 m\u00fchimmat konusunda da bir s\u0131k\u0131nt\u0131 ya\u015fanm\u0131yor. Ama Ukrayna art\u0131k bundan sonra m\u00fchimmat bulamayaca\u011f\u0131 gibi Avrupa ve NATO deste\u011fini de \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde alamayacak.<\/p>\n

 <\/p>\n

Benim tahminim \u015fudur: Bu m\u00fczakerelerde m\u00fcmk\u00fcn mertebe Ukrayna lehine bir tak\u0131m kazan\u0131mlar ortaya \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 i\u00e7in Avrupa liderleri arac\u0131 olacaklard\u0131r ve bir \u015fekilde burada Ukrayna\u2019n\u0131n haklar\u0131n\u0131 korumak i\u00e7in revizyon taleplerinde bulunacaklard\u0131r. Bunlar\u0131 ne kadar ba\u015farabilirlerse, Per\u015fembe g\u00fcn\u00fcne kadar bu \u00e7aba i\u00e7erisinde olacaklar. Ben ise nihayetinde maalesef Ukrayna\u2019n\u0131n bu anla\u015fmaya imza atmaktan ba\u015fka \u00e7aresinin oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fcyorum.<\/p>\n

 <\/p>\n

Nitekim Trump\u2019la Putin bir gizli ve ahlaks\u0131z anla\u015fma yapm\u0131\u015f durumdalar. Bu anla\u015fmaya g\u00f6re Ukrayna\u2019n\u0131n \u00fcst\u00fc Rusya\u2019n\u0131n, alt\u0131 Amerika\u2019n\u0131n olacak; oradaki yeralt\u0131 kaynaklar\u0131 ba\u015fta olmak \u00fczere nadir elementler Amerika\u2019ya verilecek ve \u00fczerindeki zenginlikler de Rusya\u2019ya b\u0131rak\u0131lacak. Bu belki de zaten \u00e7ok uzun zamand\u0131r var\u0131lm\u0131\u015f bir anla\u015fma olarak kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131k\u0131yor ve Avrupa\u2019n\u0131n buna direnebilecek g\u00fcc\u00fcn\u00fcn, mukavemetinin olmad\u0131\u011f\u0131 kanaatindeyim.<\/p>\n

 <\/p>\n

Ukrayna lideri Zelenski en ba\u015fta kendi halk\u0131n\u0131n egemenli\u011fi i\u00e7in sava\u015f\u0131yormu\u015f gibi g\u00f6r\u00fcnse de bug\u00fcn geldi\u011fimiz noktada Bat\u0131\u2019n\u0131n \u00e7\u0131karlar\u0131 i\u00e7in kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ve i\u015fi bitince bir kenara at\u0131ld\u0131\u011f\u0131 kukladan ibaret kald\u0131. Burada hedeflenen \u015fey asl\u0131nda Rusya\u2019n\u0131n y\u0131prat\u0131lmas\u0131yd\u0131; bu y\u0131pratma belli bir \u00f6l\u00e7\u00fcde ger\u00e7ekle\u015fti ama nihayetinde Rusya bitirilemedi. Amerika da Avrupa\u2019y\u0131 bu s\u00fcre\u00e7 i\u00e7erisinde ger\u00e7ekten zay\u0131flatt\u0131. Hem Rus do\u011fal gaz\u0131 ve petrol enerjisini almalar\u0131 engellenen Avrupa, di\u011fer taraftan \u00c7in\u2019le imzalad\u0131\u011f\u0131 d\u00fcnyan\u0131n en b\u00fcy\u00fck anla\u015fmas\u0131n\u0131 da iptal etmek zorunda kald\u0131 ve Avrupa\u2019n\u0131n en b\u00fcy\u00fck \u00fclkesi veya lokomotif g\u00fcc\u00fc olan Almanya bile bug\u00fcn ciddi bir iflas\u0131n e\u015fi\u011fine gelmi\u015f durumda. Bu da yeni bir d\u00fcnyan\u0131n in\u015fas\u0131nda \u00f6nemli bir parametre olarak kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131k\u0131yor.<\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

Turan \u018flizad\u0259<\/strong><\/p>\n

\"\"<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

T\u00fcrk Siyaset Uzman\u0131, Uluslararas\u0131 \u0130li\u015fkiler Profes\u00f6r\u00fc H\u00fcsamettin \u0130na\u00e7, \u0130RDS Merkezi’ne (BMDAM) konuyla ilgili verdi\u011fi r\u00f6portajda \u015funlar\u0131 s\u00f6yledi: \u00d6zellikle \u201cTrump bar\u0131\u015f\u0131\u201d diye isimlendirilen 28 maddeye ve bunun 4 a\u015famal\u0131 ge\u00e7i\u015f s\u00fcrecine bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131z zaman, bu bar\u0131\u015f plan\u0131n\u0131 tamamen Rusya\u2019n\u0131n istek ve talepler listesi gibi alg\u0131lamam\u0131z gerekiyor. Dolay\u0131s\u0131yla burada Ukrayna\u2019ya \u00e7ok a\u011f\u0131r \u015fartlar getiriliyor. \u00d6nce Ukrayna ordusunun k\u00fc\u00e7\u00fclt\u00fclmesi, […]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":10689,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[77,346],"tags":[],"class_list":["post-10997","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-haberler","category-roportaj"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/irds-center.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10997","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/irds-center.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/irds-center.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/irds-center.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/irds-center.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=10997"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/irds-center.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10997\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":10998,"href":"https:\/\/irds-center.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10997\/revisions\/10998"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/irds-center.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/10689"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/irds-center.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=10997"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/irds-center.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=10997"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/irds-center.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=10997"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}